Mộc nhĩ đen

Chuyên gia dinh dưỡng chỉ ra, mùa đông dưỡng sinh cần ăn nhiều thực phẩm màu đen, mộc nhĩ đen là một đại diện tiêu biểu. Mộc nhĩ đen có tác dụng mạnh khỏe cơ thể, bổ máu, ich dương nhuận khô, dưỡng dạ dày thông tiện vv. Chúng ta thường ngày nên ăn nhiều thực phẩm này.

Củ cải trắng

Củ cải trắng có công dụng chống ung thư, tiêu hóa thức ăn, giải tỏa đờm giảm ho, thanh nhiệt thuận khí, tiêu viêm tản sưng vv.Thường xuyên ăn củ cải trắng có thể giảm thấp mỡ mấu, làm mềm hóa huyết quản, ổn định huyết áp, phòng chống bệnh mạch vành, xơ cứng động mạch, sỏi mật vv, vì vậy dân gian thường gọi củ cải trắng là “ tiểu nhân sâm”.

Khoai tây

Khoai tây là một loại củ được rất nhiều người ưa thích, khoai tây có tác dụng ôn hòa, điều tiết dạ dày, ích khí khỏe tỳ, cường thân ích thận, tiêu viêm, hoạt huyết tiêu sưng vv, có thể chữa trị các chứng như tiêu hóa không tốt, táo bón do thói quen, thần sắc mệt mỏi, đau dạ dày mãn tính, đau nhức xương khớp, mụn nhọt ở da vv.

Hạt dẻ

Chuyên gia cho biết, hạt dẻ vửa là hạt vừa là rau. Dùng hạt dẻ nấu cháo, hầm món ăn, làm nhân của bánh vv. Mùa đông ăn hạt dẻ có thể dưỡng dạ dày khỏe tỳ, kiện lưng bổ thận, hoạt huyết. Đặc biệt là cháo hạt dẻ nấu với kê,bất luận là người lớn hay trẻ nhỏ, mùa đông ăn vào có thể mạnh khỏe tỳ, dạ dày, tăng cảm giác thèm ăn, khỏe gân cốt.

Đỗ vàng

Đỗ vàng hàm chứa lượng protein cao đến 40%, còn hàm chứa nhiều loại khoáng chất, nguyên tố vi lượng, vitamin vv. Trong quá trình bồi bổ mùa đông, chúng ta nên ăn các món như: hàng ngày uống 2 cốc sữa đậu nành vào sáng và tối,buổi trưa ăn giá đỗ vàng, canh đậu phụ, canh giá đỗ rong biển hoặc làm một số món bánh từ đỗ vàng.

(Dương Hằng)

Mỗi ngày một trái cam

Hãy tạo thành thói quen ăn ít nhất 1 trái cam hoặc quýt mỗi ngày. Ăn cam, bưởi hoặc chanh hàng ngày sẽ giúp thúc đẩy chuyển hóa và đốt cháy calo một cách hiệu quả nhất. Bên cạnh việc ăn cam quýt tươi giàu vitamin C, bạn có thể làm món salad cam kết hợp với sữa chua ít béo.

Dầu dừa thúc đẩy chuyển hóa

Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị sử dụng dầu dừa thay cho các loại dầu thực vật khác. Dầu dừa kiểm soát chức năng tuyến giáp và cần thiết để thúc đẩy quá trình trao đổi chất và đốt cháy nhiều calo hơn.

Lựa chọn một bữa ăn nhẹ lành mạnh trước mỗi bữa chính

Để giảm cân lành mạnh và nhanh chóng hãy lựa chọn một bữa ăn nhẹ lành mạnh trước mỗi bữa chính. Bạn có thể ăn một trái táo hoặc bơ 10 phút trước bữa ăn chính để giảm lượng thực phẩm tiêu thụ một cách tự nhiên.

Các thực phẩm nguyên cám

Hãy đưa các thực phẩm nguyên cám vào kế hoạch ăn uống nếu bạn muốn giảm cân trong thời gian nhanh nhất. Chuyên gia dinh dưỡng khẳng định rằng tiêu thụ thực phẩm nguyên cám có thể đảm bảo quá trình giảm cân lành mạnh.

Các thực phẩm giàu magiê

Theo các chuyên gia dinh dưỡng thì lượng magiê tối ưu mà mỗi người nên tiêu thụ là 320mg/ngày để duy trì tốc độ trao đổi chất tốt nhất. Bánh mỳ nguyên cám, rau chân vịt và bơ lạc là những thực phẩm giàu magiê mà bạn có thể đưa vào kế hoạch giảm cân trước tết.

(Anh Khôi)

Cholesterol là một chất béo mềm, màu vàng nhạt, kết tinh được tìm thấy trong máu chúng ta. Nó được sản xuất hàng ngày trong gan (nguồn gốc nội sinh), mỗi ngày từ 1,5g – 2g. Nguồn gốc cholesterol ngoại sinh là từ việc ăn uống các chất mỡ động vật.

Cholesterol được lấy đi khỏi cơ thể chúng ta bởi gan dưới dạng mật. Cholesterol cần thiết cùng với các chất béo khác để tạo ra màng tế bào, các hormone steroid và sinh dục (testosteron và estrogen). Do tính chất không hòa tan trong máu nên cholesterol lưu chuyển khắc cơ thể cần có sự trợ giúp của các chất chuyên chở là lipoprotein, gồm lipoprotein có tỷ trọng thấp (LDL) và lipoprotein có tỷ trọng cao (HDL). Hai loại này chỉ phân biệt được bởi tính chất rất khác nhau về tỷ trọng.

LDL có nhiệm vụ chuyên chở cholesterol từ gan đi khắp các mô và tế bào cơ thể, trong khi HDL phân phát lại phần cholesterol không dùng đến trở về gan, phân hủy sau cùng thành các muối mật được thải trừ bằng đường tiêu hóa. Cholesterol máu được đo bằng đơn vị mg/dl (hay mg%).

Mức cholesterol cho LDL của người khỏe mạnh nên thấp hơn mức 130mg/dl, trong khi HDL nên cao hơn mức ngưỡng là 50mg/dl. Tuy nhiên chúng ta cũng cần lưu ý thêm về tỷ lệ giữa HDL và LDL.

Tại sao cholesterol được cho là luôn liên hệ đến các bệnh tim mạch? Khi cơ thể chúng ta có một mức quá cao LDL (cholesterol xấu) như là trên 160mg/dl, chúng bắt đầu tích tụ lại ở mặt trong thành các động mạch, tạo ra các mảng bám. Hơn nữa, cục máu đông có thể xuất hiện trên các mảng này làm giảm đi số lượng máu, oxygen và các chất dinh dưỡng đi ra từ tim nhằm cung cấp cho não chúng ta. Hiện tượng đó chắc chắn tạo ra các bệnh tim mạch, thường dẫn đến các cơn đau tim và tai biến mạch não.

Tuy vậy cũng có trường hợp ngoại lệ là có những người có một mức cholesterol khá cao lại không mắc bệnh tim mạch nào cả.

Thực phẩm trong thiên nhiên làm giảm cholesterol trong máu

1. Trong trái táo cây (apple) có nhiều chất pectin: một loại chất sợi thực phẩm được cho là giảm được lượng chất béo hấp thụ bởi các tế bào mỡ, bao gồm cả phần nạc trái táo khi chúng ta uống nước táo xay.

2. Trái lê tàu (avocado) rất giàu chất béo nhóm không bão hòa đơn, giúp làm giảm được cholesterol. Nó còn có thêm một chất sterol là beta-sitosterol được biết ngăn ngừa sự tái hấp thụ cholesterol ở ruột: như thế giảm được mức cholesterol máu.

3. Trái dưa chuột cũng có chứa một sterol giảm được cholesterol.

4. Củ tỏi giúp giảm cholesterol máu và huyết áp. Tỏi tươi rất rẻ, nên có sẵn trong các bữa ăn của bạn. Cách tốt nhất để giữ được các chất này không bị phá hủy là ăn sống, và chỉ nên thêm vào lúc bắt đầu ăn. Tỏi còn được cho là một chất làm mỏng thành mạch máu.

5. Gừng: không chỉ thông dụng trong dân gian dùng để chống chứng say tàu xe, mà còn có khả năng giảm cholesterol máu, nên dùng nhiều trong các thức ăn của bạn.

6. Trà xanh có chất chống oxide hóa nên thường dùng để chống lại tác dụng tổn hại của các gốc tự do.

7. Các loại đậu: đậu nành, đậu xanh, đậu lăn (lentils) có nhiều chất sợi tan cũng giảm được cholesterol.

8. Các loại quả như óc chó (walnut), hạnh (almond) có nhiều chất béo không bão hòa đơn.

9. Dầu olive cũng chứa nhiều chất béo không bão hòa đơn.

10. Policosanol chiết xuất từ sáp ong, phấn sáp của đường mía giúp giảm LDL cholesterol và tăng HDL, giảm hiện tượng máu cục và cải thiện tốt tuần hoàn.

11. Tập thể dục nhẹ thật đều đặn tốt hơn là tập quá sức không đều: chỉ cần tập độ 30 phút mỗi ngày và 3 ngày trong tuần như đi bộ, chạy lúp xúp, đi xe đạp, tập đi bằng thang thường thay vì dùng thang máy, năng làm công việc nhà.

12. Hạt lanh (flaxseed) dạng dầu có nhiều omega3-acid béo được khảo sát có tác dụng tốt giảm cholesterol.

13. Protein đậu nành: một nguồn protein thực vật trong thiên nhiên tốt hơn là thịt. Nên ăn những thức ăn từ đậu nành bao gồm đậu hũ, sữa đậu nành và mọi sản phẩm chế biến từ đậu nành.

14. Cà chua: cũng chứa một chất chống oxide hóa là lycopen (tạo ra màu sắc cà chua) giảm được LDL cholesterol.

15. Niacin (vitamin B3) giúp giảm cholesterol máu nhưng có tác dụng phụ là làm đỏ da.

(Nguồn YKhoaNet)

Ăn quá ít rau quả.

Theo điều tra nghiên cứu của Viện Dinh Dưõng, thói quen ăn uống của người Việt Nam trong 20 năm gần đây đã diễn biến theo chiều hướng bất lợi cho sức khoẻ[i]. Đó là khuynh hướng ăn nhiều thịt, chất béo động vật và quá ít rau, quả, củ. Rau quả là nguồn thực phẩm cung cấp những chất xơ, sinh tố, khoáng chất bao gồm cả những chất chống oxy hoá quan trọng. Những vi chất nầy cần thiết cho nhu cầu chuyển hoá, cho hệ miễn dịch, có tác dụng giải độc, bảo vệ thành mạch máu và làm chậm quá trình lão hoá. Theo khuyến cáo của tổ chức Y tế quốc tế, mỗi người cần khoảng 400g rau quả mỗi ngày. Tuy nhiên hiện nay, chúng ta chỉ ăn trung bình khoảng 200g, có người ăn chưa đến 100g rau quả mỗi ngày. Do đó, điều thiết yếu nhất trong việc cải thiện cơ cấu bữa ăn là nên tăng cường lượng rau, rau luộc, nấu soup, rau sống hoặc rau trộn. Cách xa các bữa ăn nên ăn dậm thêm trái cây, chuối, táo, lê, dâu tây. Cần ăn đa dạng nhiều loại rau quả, củ khác nhau để cung cấp đủ các nhóm chất sinh tố hoặc khoáng chất cần thiết.

Ăn nhiều thực phẩm tinh lọc thay vì thực phẩm thô.

Nguồn chất bột đường cung cấp năng lượng chủ yếu trong các gia đình chúng ta hiện nay là gạo trắng, bún, mì, hủ tiếu, phở. Qua quá trình chế biến hoặc xay xát, những thức ăn nầy đã được tước bỏ hết phần màng ngoài của các ngũ cốc, bộ phận chứa nhiều vi chất dinh dưỡng nhất của hạt. Ngũ cốc thô hay hạt toàn phần (whole grains) là những loại hạt còn nguyên mài và lớp vỏ lụa bên ngoài. Theo nghiên cứu[ii] của Tiến sĩ Rui Hai Liu của trường Đại học Cornell, lượng chất chống oxy hoá trong ngũ cốc thô nhiều và hiệu quả hơn trong rau quả nhiều. Chẳng hạn so với cùng một lượng táo và bắp – 2 loại quả và ngũ cốc quen thuộc – thì chất chống oxy hoá trong bắp nhiều gấp đôi so với táo. Chất xơ trong hạt lại đặc biệt hiệu quả cho việc tiêu mỡ và cải thiện tim mạch hơn so với chất xơ rau quả. Điều khiếm khuyết đáng lưu ý của nhiều chế độ ăn giảm cân hiện nay là chỉ nhằm giảm calori mà không hoặc ít quan tâm đến việc cần phải thay thế thực phẩm tinh lọc bằng thực phẩm thô. Đây cũng là một trong những lý do tại khiến nhiều người béo phì vẫn thường thắc mắc “Tại sao tôi ăn ít mà vẫn không thấy giảm cân?”! Kết quả một cuộc nghiên cứu[iii] của các nhà khoa học Trường Đại học Pensylvania vừa được phổ biến vào đầu năm nay đã cho biết những người béo phì ăn chế độ giảm calori với ngũ cốc thô có tỷ lệ mỡ bụng giảm bớt nhiều hơn so với những người giảm cân bằng chế độ ăn với thực phẩm tinh lọc thông thường. Đặc biệt những người ăn ngũ cốc thô còn thấy cải thiện đáng kể lượng CRP trong máu. CRP (C-reactive protein) là một yếu tố biểu thị tình trạng viêm ở thành mạch máu. Lượng mỡ bụng và CRP gia tăng thái quá luôn kèm theo nguy cơ tiểu đường và nhồi máu cơ tim, đột quỵ. Do đó, nên thay thế dần gạo trắng hoặc thực phẩm tinh lọc bằng thực phẩm thô. Ở nước ta, thực phẩm thô chủ yếu là gạo lức, nếp lức, bắp, mè, các loại đậu, những loại hạt có chất béo. Trong những năm gần đây đã có rất nhiều nghiên cứu về tác động hữu ích của việc ăn các loại hạt toàn phần. Chính chất xơ, chất khoáng và những chất chống oxy hoá trong hạt toàn phần đóng vai trò then chốt trong việc ngăn chận béo phì, phòng chống loãng xương, xơ vữa động mạch và tăng cường hệ miễn dịch, kể cả phòng chống ung thư. Không tính đến các yếu tố khác, chỉ cần ăn mỗi ngày một bữa ăn với ngũ cốc thô cũng làm giảm được khoảng 30% nguy cơ mắc các loại bệnh tim mạch, tiểu đường so với những người hiếm khi dùng chất thô.

Ăn quá nhiều chất béo.

Một sai lầm thường gặp khác là nhiều người thường có khuynh hướng ăn nhiều chất béo hơn nhu cầu cần thiết. Trong nhiều lần tham dự các bữa tiệc cùng với những bậc cao niên, đa số đã có vấn đề về tim mạch hoặc tiểu đường, điều người viết ghi nhận được là những món ăn mềm, béo luôn là món được chiếu cố nhiều nhất, sớm nhất! Chất béo dễ làm tăng cảm giác ngon miệng. Chất béo cũng là thành phần cấu tạo màng tế bào, tế bào thần kinh và là chất trung gian để một số sinh tố như A, D, E, K được hấp thu qua màng ruột. Tuy nhiên, việc ăn nhiều chất béo động vật là nguy cơ lớn nhất dẫn đến béo phì, tim mạch, áp huyết cao, kể cả bệnh tiểu đường loại 2. Các loại dầu thực vật được chiên xào nhiều lần hoặc dưới nhiệt độ cao cũng sẽ trở thành những loại chất béo xấu làm giảm lượng cholesterol tốt và tăng lượng mỡ toàn phần có hại cho sức khỏe. Cần cảnh giác với lượng chất béo xấu luôn tiềm ẩn trong những sản phẩm thức ăn nhanh, thức ăn công nghiệp. Theo bác sĩ Monroe Rosenthal, M.D. Giám đốc chương trình Pritikin ở Santa Monica, California, Hoa kỳ “Chất béo là nguyên nhân chánh của bệnh tiểu đường, càng nhiều chất béo trong chế độ dinh dưỡng càng làm khó khăn cho insulin trong việc đưa đường vào trong các tế bào. Insulin hoạt động trong điều kiện ít chất béo”. Những nghiên cứu gần đây ở trường Đại học Nam Corolina còn cho biết ăn nhiều thức ăn có chất béo bão hoà và cholesterol còn dễ thúc đẩy quá trình viêm trong não và làm gia tăng các chứng mất trí nhớ. Nói chung, đối với những người bình thường, lượng chất béo có thể đến 30% khẩu phần. Riêng với những người đang điều trị bệnh tiểu đường hoặc tim mạch, các nhà khoa học khuyên nên giới hạn chất béo trong khoảng 10%. Chất béo tốt nhất là loại chất béo chưa bão hoà trong cá hoặc trong những loại hạt có chất béo như mè, hạt dẻ, hạt hướng dương.

Ăn nhiều trứng, thịt hơn là các loại cá, hải sản.

Nghiên cứu đã cho thấy lượng tiêu thụ thịt trung bình ở những người Việt Nam trưởng thành trong 20 năm qua đã gia tăng từ 24,4g mỗi ngày mỗi người lên 62g/ngày/người. Ở thành phố, lượng thịt tiêu thụ đã lên đến 180g/ngày/người. Nhiều gia đình còn lạm dụng quá nhiều trứng. Lượng trứng tiêu thụ không đáng kể ở thời điểm 1985 đã tăng lên gấp 24 lần sau 20 năm. Trong khi đó, lượng cá, hải sản mà mỗi người tiêu thụ chỉ dừng lại ở khoảng 50g/ngày/người. Cá và những loại hải sản là những nguồn chất đạm dễ tiêu hoá và có chứa nhiều acid béo omega 3 hữu ích cho hoạt động tim mạch, hoạt động thần kinh. Do đó, chuyên gia dinh dưỡng khuyên nên giảm lượng thịt, và nên ăn cá, chuyển dần chế độ đạm động vật sang đạm thực vật.. Đối với trứng, dù trứng là một món bổ dưỡng, có đủ các acid amin thiết yếu nhưng cũng có tỷ lệ cholesterol rất cao, cao hơn cả thịt. Hiện nay, do cuộc sống bận rộn, nhiều gia đình có khuynh hướng lạm dụng loại thức ăn nhanh tự chuẩn bị bằng một tô mì gói thêm vào vài cọng rau và 1 hoặc 2 quả trứng. Cách ăn nầy không chỉ dễ gây tăng mỡ máu mà còn thiếu chất xơ và nhiều vi chất khác kể cả những chất chống oxy hoá quan trọng. Mỗi người mỗi tuần chỉ nên ăn từ 2 đến 3 quả, người đang điều trị tim mạch không nên ăn trứng. Một nghiên cứu của tiến sĩ Yasuyuki Nakamari thuộc trường Đại học Kyoto được phổ biến trên tạp chí Clinical Nutrition đã cho biết những người ăn 1 quả trứng mỗi ngày có nguy cơ tử vong cao hơn 22% so với người chỉ ăn 2 đến 3 quả mỗi tuần. Nói chung, lượng đạm mỗi người ăn hàng ngày bao gồm cả đạm thực vật không nên vượt quá 100g[iv]. Ăn quá nhiều đạm có thể làm suy yếu thận, làm hao hụt calcium từ xương dễ gây loãng xương. Các loại đạm từ thịt đỏ như thịt bò, thịt heo chứa nhiều cholesterol và một số yếu tố độc hại khác làm tăng độ xơ vữa động mạch và góp phần gây ra một số bệnh ung thư.

Ngoài ra, việc lạm dụng những loại snacks có nhiều chất béo, chất muối hoặc những loại nước ngọt đóng chai được cho là bổ dưỡng như nước tăng lực, nước trái cây đều là những yếu tố góp phần làm gia tăng tình trạng béo phì và làm giảm sức đề kháng. Một nghiên cứu ở Mỹ đã cho biết những phụ nữ dùng một hoặc hai khẩu phần nước ngọt mỗi ngày đã gia tăng tỷ lệ mắc bệnh tiểu đường[v] đến 83% so với những người chỉ dùng một lần mỗi tháng. Ngoài ra, những loại thực phẩm công nghiệp nầy còn tiềm ẩn nhiều hoá chất độc hại. Do đó, nên hạn chế sử dụng những loại snacks, bánh kẹo. Thỉnh thoảng, khi cần ăn dậm, hãy tìm đến với một nắm hạt, chẳng hạn hạt dẻ, hạt bí, hạt hướng dương. Mỗi ngày ăn khoảng 25 đến 30g một số hạt béo có thể cung cấp thêm cho cơ thể một lượng đáng kể những sinh tố E, B6, niacin, folic acid, khoáng chất kẽm, đồng, potassium, chất xơ và một lượng protein dễ chuyển hóa.

(Nguồn YKhoaNet)

Trong cuộc sống ngày nay, nhịp sống nhanh, áp lực công việc và những va chạm trong các mối quan hệ liên tục tạo ra cho mỗi người nhiều sự căng thẳng lo âu. Bên cạnh những phương pháp tập luyện để kiểm soát cảm xúc, chế độ dinh dưỡng là một kênh quan trọng để giúp ổn định tâm lý và bổ sung năng lượng. Sau đây là một số nguyên tắc chung về một chế độ ăn uống giúp giảm sự căng thẳng.

Bảo đảm một nguồn năng lượng ổn định cho não.

Chất bột đường là nguồn năng lượng quan trọng cho mọi hoạt động của cơ thể, nhất là các tế bào não. Tuy nhiên, việc ăn nhiều thực phẩm tinh lọc, hay ăn ngọt, uống nhiều nước ngọt có thể làm tăng vọt đường huyết tạo được cảm giác thoải mái nhất thời do não là tổ chức nhạy cảm nhất với chất đường. Cảm giác nầy cũng chóng biến mất khi đường huyết hạ xuống. Những dao động lên và xuống xảy ra thường xuyên dễ gây tình trạng “nghiện” chất ngọt, làm rối loạn hoạt động nội tiết, gia tăng những stress oxy hoá và ảnh hưởng xấu đến hành vi và tâm lý của con người. Do đó, để bảo đảm một nguồn năng lượng kéo dài và ổn định cần ăn những carbohydrate phức hợp từ những loại ngũ cốc như gạo lức, bắp, hạt kê. Khẩu phần hợp lý cần khoảng từ 65% đến 75% năng lượng từ ngũ cốc. Ngoài những vi chất bổ ích khác, ngũ cốc và các loại hạt có nhiều chất xơ vừa giúp chuyển hoá mỡ vừa điều tiết sự hấp thu chất đường, yếu tố quan trọng để điều hoà nội tiết, kiểm soát cảm xúc.

Nguồn chất đạm dễ chuyển hóa cần thiết để làm dịu thần kinh.

Một nghiên cứu ở Nhật cho thấy những người bệnh thận phải ăn giảm chất đạm trong khẩu phần hàng ngày dễ xuất hiện các triệu chứng trầm cảm, căng thẳng. Hoạt động của tế bào não cần nhiều loại protein thiết yếu khác nhau, đặc biệt là tryptophan. Khi vào cơ thể, tryptophan sẽ được chuyển hoá thành serotonin có tác dụng làm tăng cảm giác hưng phấn, lạc quan. Tryptophan có nhiều trong cá, thịt bò, thịt heo, gà, gà tây, trứng, các loại đậu như đậu nành, đậu xanh. Tuy nhiên, chỉ nên dùng một ít thịt bò, thịt heo đã gạn bỏ mỡ, nên dùng các loại đạm động vật dễ chuyển hoá từ cá, các loại thịt trắng hoặc đạm thực vật từ các loại đậu. Nhu cầu trung bình lượng đạm cho 1 người khoảng từ 70 đến 90g/ngày. Nên ăn nhiều các loại đậu, nhất là đậu nành. Đậu nành có hàm lượng đạm cao hơn cả thịt, gồm đủ các loại acíd amin thiết yếu, chất lecithin, một loại chất béo rất cần thiết cho não mà còn có hàm lượng cao hợp chất isoflavones, chất chống oxy hoá .

Chất béo động vật làm gia tăng những phản ứng stress.

Một nghiên cứu tại trường Đại học Calgary, Canada đã cho thấy ăn nhiều chất béo bão hoà trong các loại thịt và mỡ động vật, những loại thức ăn nhanh làm gia tăng những tác dụng tiêu cực của stress. Người ta chia những người tham gia thí nghiệm ra làm 2 nhóm. Nhóm A dùng điểm tâm với thức ăn nhanh Mc Donald’s, nhóm B dùng điểm tâm ít chất béo, nhiều ngũ cốc thô và sữa đã gạn bỏ bớt chất béo. Cả 2 nhóm đều trải qua những điều kiện căng thẳng giống nhau. Kết quả cho thấy chỉ những người ở nhóm A có những dấu hiệu bị stress còn những người ở nhóm B thì không. Chất béo bão hoà từ thịt động vật là nguyên nhân chánh tạo ra xơ vữa, làm gia tăng những đáp ứng viêm và stress. Ngược lại, các chuyên viên dinh dưỡng khuyên chúng ta nên ăn nhiều cá và các loại hạt có chất béo. Các loại cá như cá hồi, cá thu, cá mòi và những loại hạt béo như hạt mè, hạt hướng dương, hạt dẻ có thể cung cấp cho cơ thể nhiều acid béo omega 3, bao gồm 2 loại acid béo thiết yếu cần thiết cho tế bào não thường được nhắc đến là EPA (eicosapentaenoic) và DHA (docosahexaenoic acid). Đây là những loại chất béo tốt cần thiết cho hoạt động của hệ tim mạch và cả hệ thần kinh, có thể giúp phát triển, bảo vệ và chữa lành các tế bào não.

Những sinh tố, chất khoáng làm dịu thần kinh.

Có nhiều sinh tố và chất khoáng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì một tâm lý thoải mái cho cơ thể. Nhiều nghiên cứu cho thấy việc thiếu một vài loại sinh tố, nhất là nhóm sinh tố B sẽ làm rối loạn hoạt động của não. Trong những điều kiện stress, nhu cầu những loại vi chất nầy gia tăng nhiều so với bình thường.

Bác sĩ H.L. Newbold, MD, một nhà nghiên cứu về tương quan giữa dinh dưỡng và hành vi đã đề cao B1 như là một loại sinh tố thống soái của tế bào thần kinh mà thiếu nó có thể sẽ xảy ra tất cả những triệu chứng bệnh lý về thần kinh mà con người có thể nghỉ ra như mệt mõi, trầm cảm, táo cấp, thiếu tập trung, mất định hướng, ảo giác, tê tay[i] . . .Ông cho rắng, không giống như nhiều loại thuốc khác, B1 có tác dụng điều hoá, bình thường hoá (normalize). Nó có thể gây hưng phấn ở người mệt mỏi, trầm cảm nhưng cũng có thể làm êm dịu ở những người đang quá kích thích. Hỗ trợ cho những hoạt động này còn phải tính đến vai trò của nhiều sinh tố B khác như niacin (B3), riboflavin (B2), pyridoxin (B6), pantothenic acid và B12. Các sinh tố nhóm B có nhiều trong ngũ cốc, các loại hạt đậu, mè, men rượu bia, mầm lúa mì, tim, gan.

Sự thiếu hụt một số chất khoáng quan trọng như magnesium và calcium cũng dễ gây ra những triệu chứng căng thẳng, lo sợ hoặc suy giảm trí nhớ. Ngoài ra, nhiều thí nghiệm khoa học cho biết những đối tượng trải qua stress đều có biểu hiện sụt giảm nghiêm trọng lượng các chất kẽm, sắt, selenium. Do đó, những khoáng chất nầy cần được bổ sung trong chế độ ăn chống stress. Tôm, cua, yaourt, sò, hến có nhiều khoáng chất nầy. Những loại hạt toàn phần cũng là nguồn tự nhiên chứa những khoáng chất Mg, Ca, Zn và nhiều sinh tố nhóm B.

Cẩn thận với những chất kích thích.

Một nghiên cứu ở Nhật cho biết những người làm việc nhiều áp lực nhất thường cũng là những người ít vận động tay chân, hay ăn bất thường, dùng trà và cà phê nhiều và cũng là những người bị stress nhất! Với tác dụng kích thích thần kinh trung ương, trà, cà phê, rượu, cacao hoặc những chất kích thích khác có thể tạm thời gây ra cảm giác hưng phấn. Tuy nhiên khi được sử dụng nhiều, những kích hoạt liên tục sẽ gây ra nhiều phản ứng độc hại. Vả lại, càng bị kích thích càng thêm stress và lượng thức uống mà cơ thể cần sẽ càng cao. Vòng luẩn quẩn này cần phải được chấm dứt.

Trong những lúc cuối của một giai đoạn căng thẳng hoặc những lúc phải đáp ứng với những cao điểm của công việc, nhiều người dễ bị cảm, cúm vì stress làm suy giảm sức miễn dịch. Đây là lúc cơ thể bị suy sụp về cả 2 mặt thể chất lẫn tâm lý, cần phải được nghỉ ngơi và bồi dưỡng bằng một chế độ ăn đầy đủ và cân bằng chớ không phải bằng những chất kích thích.

Có nên bổ sung những viên sinh tố?

Hiện nay thị trường có nhiều loại thuốc chống stress bao gồm nhân sâm và một số sinh tố như B1, B6, C hoặc khoáng chất như Magnesium, Calcium. Những viên sinh tố nầy có thể dùng tạm thời trong khi chúng ta quá mệt mỏi hoặc căng thẳng vì công việc. Việc bổ sung thêm viên sinh tố hoặc chất khoáng cũng cần thiết trong một số trường hợp suy dinh dưỡng. Tuy nhiên, trong hầu hết các trường hợp khác, nhiều nhà khoa học khuyên không nên dùng những chế phẩm nầy thường xuyên hoặc dài ngày vì có thể gây ra những phản ứng phụ có hại cho các hoạt động chức năng khác của cơ thể[ii]. Sinh tố, chất khoáng bao gồm nhiều chất chống oxy hoá có rất nhiều trong các loại ngũ cốc, các loại hạt và rau quả. Ăn đa dạng nhiều hạt thô, các loại đậu, những loại hạt có võ cứng và rau quả sẽ không sợ thiếu những vi chất cần thiết.

(Nguồn YKhoaNet)

Giàu dưỡng chất

Với thực đơn ăn kiêng gồm rau củ quả tươi xanh và các loại hạt, bạn sẽ được hưởng lợi:

1. Giảm chất béo: Những sản phẩm từ bơ sữa và thịt chứa một lượng lớn chất béo. Giảm lượng chất này bằng chế độ ăn kiêng, sức khỏe của bạn sẽ được cải thiện tốt hơn. Đặc biệt, các vấn đề về tim mạch cũng được giảm thiểu rất rõ.

2. Cacbonhydrate: Đây là chất cung cấp năng lượng. Thiếu chất này, cơ thể sẽ tự đốt cháy các năng lượng ở cơ.

3. Chất xơ: Chế độ ăn kiêng có nhiều chất xơ sẽ rất tốt cho đường ruột. Hàm lượng chất xơ cao còn giúp chống lại bệnh ung thư đại tràng.

4. Magiê: Ngoài việc hấp thụ canxi, magiê cũng là một nguyên tố vi lượng quan trọng trong chế độ ăn kiêng. Các loại đậu, hạt và rau dền là nguồn cung cấp magiê dồi dào.

5. Kali: Giúp cân bằng nước và axit trong cơ thể, kích thích thận loại bỏ độc tố. Chế độ ăn kiêng giàu kali được chứng minh làm giảm thiểu nguy cơ các bệnh về tim mạch và ung thư.

6. Folat: Loại vitamin B này là một phần quan trọng trong chế độ ăn kiêng khỏe mạnh. Folat giúp hồi phục các tế bào, tạo ra nhiều hồng cầu và bạch cầu trong máu, và chuyển hóa các axit amin.

7. Chống ôxy hóa: Để bảo vệ tế bào khỏi bị phá hủy, chất chống ôxy hóa là một trong những chất tốt nhất cho cơ thể. Rất nhiều nhà nghiên cứu tin rằng chất chống ôxy hóa có thể bảo vệ cơ thể tránh các bệnh ung thư.

8. Vitamin C: Ngoài việc tăng cường khả năng miễn dịch của cơ thể, vitamin C còn giúp hồi phục các vết thương nhanh hơn. Vitamin C cũng là một chất chống ôxy hóa.

9. Vitamin E: Loại vitamin này cực kỳ tốt cho tim, da, mắt, não và chống lại bệnh mất trí nhớ. Các thực phẩm như lúa gạo, hạt và rau dền rất dồi dào vitamin E.

10. Hợp chất tự nhiên: Các hợp chất có trong thực phẩm tự nhiên rất tốt trong việc ngăn ngừa và hồi phục sức khỏe khi bị ung thư, thúc đẩy chức năng của enzym và phối hợp cùng chất chống ôxy hóa trong cơ thể.

11. Chất đạm: Không có gì nghi ngờ, chất đạm rất tốt cho cơ thể. Tuy nhiên, ngày càng có nhiều người thu nạp chất đạm hơn mức cần thiết, dẫn đến tác dụng ngược. Các sản phẩm từ đậu, hạt sẽ là nguồn thực phẩm cung cấp protein hoàn hảo cho chế độ ăn kiêng của bạn.

Hãy hưởng lợi từ việc ăn kiêng

Phòng chống bệnh tật

12. Bệnh tim mạch: Ăn nhiều đậu và các loại ngũ cốc, giảm dần thực phẩm bơ sữa và thịt sẽ giúp cải thiện sức khỏe tim mạch. Một vài nghiên cứu gần đây cho thấy, những người ăn chay sẽ giảm thiểu nguy cơ bị tim mạch và tiểu đường type 2 hơn những người khác. Thậm chí, ăn chay còn giúp ngăn ngừa được các chứng bệnh đau tim và đột quỵ.

13. Cholesterol: Trái tim của bạn sẽ rất biết ơn nếu bạn có thể cắt giảm các món ăn từ động vật. Điều đó cũng có nghĩa hàm lượng cholesterol trong cơ thể sẽ giảm dần xuống.

14. Huyết áp: Các thực phẩm từ ngũ cốc là một lựa chọn tốt, đặc biệt là để giảm huyết áp.

15. Tiểu đường type 2: Ăn chay không chỉ là “vũ khí” chống lại bệnh tiểu đường mà còn là chế độ dinh dưỡng hợp lý, giúp bạn thực hiện rất dễ dàng.

16. Ung thư tuyến tiền liệt: Một số nghiên cứu cho rằng những người đàn ông đang ở giai đoạn đầu của căn bệnh này nếu chuyển sang chế độ ăn chay, không những ngăn ngừa được sự phát triển của bệnh mà còn có cơ hội phục hồi trở lại.

17. Ung thư ruột: Ăn nhiều thực phẩm từ ngũ cốc cùng với các loại hoa quả tươi và rau xanh có thể giảm được tỷ lệ mắc bệnh này.

18. Ung thư vú: Ở những vùng thôn quê, phụ nữ thường ít ăn thịt và các thực phẩm từ động vật nên thường có tỷ lệ mắc bệnh ung thu vú thấp hơn phụ nữ thành thị.

19. Lão hóa: Các loại rau củ quả tươi, đặc biệt như rau dền, cà-rốt, bí ngô và khoai lang rất tốt cho việc ngăn ngừa chứng lão hóa da.

20. Bệnh đục thủy tinh thể: Các thực phẩm giúp ngăn ngừa chứng bệnh lão hóa cũng có thể giúp giảm thiểu bệnh đục thủy tinh thể. Các sản phẩm có hàm lượng chất chống ôxy hóa cao có khả năng ngăn ngừa bệnh này.

21. Viêm khớp: Việc thu nạp các thực phẩm bơ sữa sẽ làm giảm triệu chứng dẫn đến viêm khớp. Một số nghiên cứu mới đây cho rằng sự kết hợp giữa ăn chay và các thực phẩm không đường có thể giúp cải thiện tình trạng sức khỏe cho những ai bị chứng viêm khớp.

22. Loãng xương: Xương chắc khỏe phụ thuộc vào việc có nhiều hay ít protein, hàm lượng canxi hấp thụ, kali, natri… Với chế độ ăn kiêng khỏe mạnh, bốn chất trên sẽ là những dưỡng chất hoàn hảo cho việc ngăn ngừa bệnh loãng xương.

23. Hoóc-môn: Việc ăn các loại thức ăn có nguồn gốc từ động vật không chỉ phá hủy sự cân bằng tự nhiên của các loại hoóc-môn trong cơ thể mà còn dẫn đến tình trạng phát triển các khối u.

24. Tránh các bệnh lây truyền: Tránh khỏi các mầm bệnh có nhiều trong thực phẩm từ động vật như E.Coli, bò điên…

Các lợi ích về thể chất

Ngoài việc cung cấp những dưỡng chất và ngăn ngừa bệnh, ăn chay còn mang lại nhiều lợi ích khác về thể chất: cơ thể khỏe mạnh, hấp dẫn và tràn đầy năng lượng.

25. Chỉ số khối cơ thể: Một số ngành học về dân số đã chỉ ra rằng việc ăn kiêng, không thịt sẽ giúp bạn có những chỉ số tốt trong biểu đồ cơ thể, cân nặng hợp lý cùng với việc không có nhiều chất béo trong cơ thể.

26. Giảm cân: Chế độ ăn kiêng bằng các món chay hợp lý và thông minh sẽ giúp bạn không khó để giảm cân một cách hiệu quả.

27. Năng lượng: Khi tuân thủ theo chế độ ăn kiêng của người ăn chay, bạn sẽ có được nhiều năng lượng hơn. Một cầu thủ bóng đá nổi tiếng người Mỹ đã cảm thấy sức khỏe tiến triển tốt hơn rất nhiều từ khi anh chuyển sang chế độ ăn chay.

28. Làn da khỏe mạnh: Các loại đậu, vitamin A và E trong rau củ đóng một vai trò quan trọng, giúp làn da khỏe mạnh. Vì thế, những người ăn chay luôn sở hữu làn da hồng hào tự nhiên. Rất nhiều người chuyển sang chế độ ăn chay cũng nhận thấy các vết thâm nám trên mặt dần mờ đi.

29. Sống lâu hơn: Một vài nghiên cứu chứng minh rằng những người ăn chay thường có tuổi thọ trung bình cao hơn những người khác khoảng 6 năm.

30. Mùi cơ thể: Giảm các thực phẩm bơ sữa và thịt sẽ giảm thiểu đáng kể mùi hôi của cơ thể. Nhiều người còn cảm giác cơ thể mình có mùi thật dễ chịu khi ăn chay.

31. Hơi thở: Những người ăn chay đều cảm thấy mùi hôi từ miệng không còn nhiều. Hãy tưởng tượng mỗi buổi sáng thức dậy, bạn sẽ không phải quan tâm đến hơi thở của bản thân nữa.

32. Tóc: Những người theo chế độ ăn chay cho biết tóc họ bỗng trở nên khỏe hơn, dày hơn và tràn đầy sức sống.

33. Móng tay, móng chân: Chế độ ăn chay giúp cho móng phát triển khỏe mạnh và chắc hơn. Nhìn vào móng sẽ biết được tình trạng sức khỏe của bạn.

34. Kinh nguyệt: Khi chuyển sang chế độ ăn chay, rất nhiều phụ nữ chia sẻ rằng những triệu chứng trong thời kỳ kinh nguyệt ngày càng dễ chịu hơn và dần biến mất.

35. Chứng đau nửa đầu: Ăn chay cũng như liều thuốc diệu kỳ, giúp giảm rất nhiều chứng bệnh khó chịu này.

36. Dị ứng: Không sử dụng nhiều thực phẩm bơ sữa, thịt và trứng thường xuyên giúp tránh được những triệu chứng dị ứng. Các vấn đề về tiêu hóa hay tình trạng sổ mũi cũng giảm đáng kể.

(Theo Đẹp)

Có rất nhiều biến thể ăn chay khác nhau trên thế giới, nhưng quy tụ có 4 kiểu truyền thống sau:

- Ăn chay tuyệt đối: Không ăn thịt, gia cầm, cá, sữa và các sản phẩm từ sữa, trứng.

- Ăn chay có dùng sữa.

- Ăn chay có trứng.

- Ăn chay có sữa và trứng.

Ngoài ra, có một dạng ăn chay khá phổ biến hiện nay là “ăn chay bán phần“, chỉ kiêng các loại thịt đỏ như thịt bò, cừu… Cũng có những người chỉ ăn trái cây và thỉnh thoảng ăn rau; hoặc chỉ ăn cá, trai, sò, tôm, cua….

Chế độ ăn chay có ít cholesterol, ít acid béo bão hòa, nhiều acid béo chưa bão hòa nhiều nối đôi, nhiều vitamin E, C… Vì vậy, ăn chay rất phù hợp với các khuyến nghị của Mỹ trong “Hướng dẫn phòng chống các bệnh mãn tính”. Người ăn chay có lượng LDL-cholesterol thấp, chỉ số xơ vữa mạch máu thấp và HDL-cholesterol cao, có thể phòng ngừa được nhiều bệnh như:

- Béo phì: Do chế độ ăn chay có ít chất béo, nhiều chất bột đường hấp thu chậm.

- Cao huyết áp: Do chế độ ăn ít dùng rượu bia, ít natri, nhiều kali.

- Bệnh mạch vành: Do ít chất béo, ít đạm động vật, nhiều đạm thực vật, nhiều chất xơ, nhiều chất bột đường hấp thu chậm và nhiều chất béo chưa bão hòa.

- Tiểu đường type 2: Do có nhiều chất bột đường hấp thu chậm và chất xơ.

- Sỏi mật: Do có nhiều chất xơ.

- Táo bón: Do có nhiều chất xơ.

- Ung thư (vú, đại tràng): Do có nhiều chất xơ, nhiều rau quả giàu vitamin chống oxy hóa và chất chống ung thư, ít đạm động vật và mỡ, nhiều chất bột đường hấp thu chậm.

- Sa sút trí tuệ: Do ít đạm động vật.

- Đột quỵ: Do có ít chất béo bão hòa và cholesterol, nhưng nhiều chất bột đường hấp thu chậm.

- Loãng xương: Do có ít chất đạm, đặc biệt là ít đạm động vật.

Ngoài ra, người ăn chay còn có khuynh hướng ít bị viêm ruột thừa, thoát vị cơ hoành, hội chứng ruột kích thích, trĩ và giãn tĩnh mạch chi…

Tuy nhiên, các kiểu ăn chay có thể tạo sự mất cân bằng về mặt dinh dưỡng. Để khắc phục các vấn đề có thể xảy ra, người ăn chay cần lưu ý:

- Chọn lựa, phối hợp thực phẩm và bổ sung các vitamin, chất khoáng một cách hợp lý để không bị thiếu các acid amin thiết yếu, vitamin B12, năng lượng, kẽm, sắt, đặc biệt là ở người ăn chay tuyệt đối.

- Chế độ ăn chay thường ít năng lượng do có ít chất béo và mau làm no bụng (vì nhiều chất xơ). Tình trạng này dễ xảy ra ở những người tăng nhu cầu về năng lượng như trẻ em đang lớn, phụ nữ mang thai, phụ nữ cho con bú và người bệnh đang trong giai đoạn hồi phục. Vì vậy, cần lưu ý cung cấp đủ lượng calorie cần thiết bằng cách ăn thêm bữa phụ và sử dụng những thức ăn thực vật giàu năng lượng như các hạt có dầu, sữa đậu nành có béo…

- Thức ăn thực vật giàu đạm thường thiếu một số acid amin thiết yếu như lysine (gạo, bắp, lúa mỳ), threonine (gạo), tryptophan (bắp) và methionine (các loại đậu). Nhưng tình trạng mất cân đối các acid amin sẽ không xảy ra nếu chúng ta biết cách phối hợp các loại đạm thực vật theo cách sau:

+ Rau đậu và các loại hạt. Ví dụ: Cháo với mè và đậu.

+ Ngũ cốc và họ rau đậu. Ví dụ: Cơm với đậu, súp đậu với bánh mỳ…

+ Ngũ cốc và sản phẩm từ sữa. Ví dụ: Bánh mỳ với sữa, cơm hoặc mỳ sợi với phô mai.

+ Rau có thể ăn với cơm, các hạt có dầu, phô-mai, mầm lúa mỳ.

- Tránh thiếu máu do thiếu sắt bằng cách ăn nhiều rau quả (đặc biệt là cam, chanh, dưa đỏ, ớt, cà chua, bông cải xanh…). Rau quả có nhiều vitamin C, giúp tăng cường hấp thu sắt và lấn át cả tác dụng ngăn cản hấp thu sắt của acid phytic, acid oxalic, acid tannic… Phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ nhũ nhi, trẻ đang dậy thì, vận động viên hoặc người mất máu nhiều nên sử dụng viên sắt bổ sung.

- Tình trạng thiếu vitamin B12 (gây thiếu máu hồng cầu to hoặc bệnh dây thần kinh) có thể xảy ra ở người ăn chay tuyệt đối vì thức ăn thực vật không có vitamin B12. Cần bổ sung vitamin này cho người ăn chay là phụ nữ mang thai, phụ nữ cho con bú và đặc biệt là người cao tuổi (vì thường đi kèm với giảm hấp thu vitamin B12 do thiếu yếu tố nội tại). Nếu ăn chay có trứng và sữa thì ít khi bị thiếu chất này.

- Thiếu kẽm có thể xảy ra ở người ăn chay tuyệt đối do kẽm trong thức ăn thực vật bị giảm hấp thu bởi acid phytic, oxalates, chất xơ và đạm đậu nành. Người cao tuổi (dù có ăn chay hay không) cũng có nguy cơ thiếu kẽm. Do vậy, có thể bổ sung bằng cách uống viên kẽm hoặc viên chứa kẽm.

(ThS Lê Ngọc Diện, Sức Khoẻ & Đời Sống)

I. Bổ tâm:

Nhân sâm – linh chi – đan sâm tán: Nhân sâm 30g, linh chi 60g, đan sâm 90g. Tất cả tán thành bột mịn. Mỗi ngày dùng 2 lần, mỗi lần dùng 3g với nước ấm sẽ có tác dụng bổ khí hoạt huyết, thông kinh lạc. Thích hợp cho thể tâm khí hư kèm ứ trệ của bệnh mạch vành.

II. Bổ can

Canh gan heo: Gan heo 1 cái, đầu hành 1 cọng, trứng gà 1 quả, nước tương lượng vừa. Gan heo rửa sạch, bỏ màng gân, xắt lát, thêm hành đoạn, nấu với nước tương làm canh, lúc chín cho vào trứng gà, sau khi chín nêm gia vị. Công dụng bổ can dưỡng huyết, nhuận táo sáng mắt. Thích hợp cho chứng can huyết bất túc, sắc mặt vàng bủng, giảm thị lực, quáng gà…

Canh thịt gà nấu thủ ô – đương quy: Thịt gà 250g, thủ ô 20g, đương quy 15g, câu kỷ tử 15g. Thịt gà rửa sạch xắt lát, các dược liệu cho vào túi vải cột kín, nấu chung với thịt gà cho chín mềm. Canh có tác dụng đại bổ can huyết, dùng trong các chứng chóng mặt do can huyết bất túc gây ra, hoa mắt, dễ mỏi mệt…

III. Bổ tỳ

Bánh hoài sơn – biển đậu: Hoài sơn (củ mài) 200g, biển đậu (đậu ván tươi) 50g, trần bì (vỏ quít) 50g, táo đỏ 500g. Củ mài rửa sạch lột vỏ, xắt lát mỏng; Táo đỏ bỏ hột cùng đậu ván tươi, vỏ quít xắt sợi, tất cả cho vào thau, thêm nước nhồi thành dạng bánh bột, hấp với lửa nhỏ chừng 20 phút. Bánh dùng ấm vào buổi sáng, mỗi lần 50g, giúp kiện tỳ chỉ tả, thích hợp trong các chứng tỳ khí hư suy, đại tiện lỏng hay tiêu chảy không dứt, thân gầy, mặt vàng bủng, mệt mỏi yếu sức…

Vịt hấp tứ quân: Vịt non 1 con, đảng sâm 30g, bạch truật 15g, phục linh 20g, gia vị lượng vừa. Vịt giết mổ rửa sạch, bỏ vỏ và chân, trần qua nước đang sôi rồi bẻ cánh vịt hướng về vai. Ðảng sâm, bạch truật, phục linh xắt lát, chứa trong túi vải hai lớp cột kín rồi đặt vào bụng vịt. Cho vịt vào thố, thêm gừng, hành, rượu trắng lượng vừa phải, dùng giấy dán kín miệng thố, cho vào nồi hấp khoảng 3 giờ, lột bỏ giấy và túi thuốc trong bụng vịt ra (bỏ cả hành, gừng), thêm muối, bột ngọt. Dùng canh ăn thịt. Công dụng ích khí kiện tỳ. Thích hợp trong các chứng tỳ hư ăn ít, sắc mặt vàng bủng, đại tiện lỏng…

IV. Bổ phế

Cháo thiên môn đông: Thiên môn đông 20g, gạo 100g, đường phèn một ít. Nấu thuốc bỏ bã, thêm gạo vào nước thuốc nấu thành cháo. Sau khi chín thêm đường phèn nấu sơ. Công dụng bổ phế dưỡng âm, thích hợp trong các chứng ho ra máu do phế âm hư, ngũ tâm phiền nhiệt, họng khô đau, khát nước táo bón…

V. Bổ thận

Thịt dê tiềm (tần) câu kỷ tử: Thịt dê tươi 250g, hoài sơn (củ mài) 100g, câu kỷ tử 25g, long nhãn 15g, táo đỏ 10 quả. Thịt dê tươi rửa sạch xắt lát, cho vào các vị thuốc và gia vị lượng vừa phải gồm muối, gừng, rượu trắng, đại hồi, tần chín, dùng canh ăn thịt trước khi ngủ. Mỗi ngày dùng một thang, dùng liên tục 10 ngày là một liệu trình. Công dụng bổ thận tráng dương, điều trị thận suy liệt dương, đau lưng, ớn lạnh…

Canh ba ba – tủy heo: Ba ba 1 con, tủy heo 200g, gia vị lượng vừa. Rửa sạch tủy heo cho vào chén. Ba ba sau khi giết, bỏ móng vuốt, đầu, nội tạng, thêm nước, lửa nhỏ nấu sôi, thêm gừng hành, bột tiêu, tủy heo rồi nấu đến chín, nêm bột ngọt. Dùng canh ăn thịt. Công dụng tư âm bổ thận, ích tủy đầy tinh, thích hợp trong các chứng thận âm bất túc, chóng mặt hoa mắt, di tinh mộng nhiều, lưng gối mỏi đau…

(Nguồn YKhoaNet)

Theo tạp chí Saveurs du Monde thì cải thìa ít năng lượng (20 cal/30 gr), giàu acid folic tốt cho phụ nữ mang thai, có tác dụng phòng ngừa khuyết tật cho thai nhi; kali, potassium, calcium, giúp xương chắc khỏe, có khả năng kích thích nhịp tim hoạt động tốt và hạ huyết áp; vitamin C làm chậm quá trình lão hóa và giảm đáng kể việc hình thành các gốc tự do; vitamin A có tác dụng phòng ngừa bệnh đục nhân mắt và thoái hóa hoàng điểm ở mắt; chứa nhiều glucosinolat có tác dụng ngăn ngừa ung thư bằng cách loại bỏ những thành phần có hại trong cơ thể. Cải thìa là loại rau rất gần gũi với các món ăn của người Việt Nam.

Cải thìa có vị ngọt, tính mát, không độc, hạt vị cay, tính ấm, thường được dùng để trị các bệnh như lợi tiểu, giảm sưng phù. Hạt cải dùng làm thuốc trị tiêu đờm, thông kinh mạch, kháng viêm, ho hoặc ép thành dầu. Đặc biệt cải thìa nấu phổi heo là món dùng cho người lao lực cần bồi bổ phổi, làm sạch phổi.

Chọn và bảo quản

Cải thìa có thể ăn sống, luộc, làm dưa hoặc chế biến kim chi. Chọn cải có cọng trơn láng, không có vết thâm và nặng tay. Ngoài cách phơi khô cả cây thì bạn có thể cho cải vào túi có đục lỗ và cho vào hộc tủ lạnh. Để giữ nguyên hương vị, bạn nên tiêu thụ cải thìa càng sớm càng tốt.

(Nguồn Giáo dục)

Trà “ngũ hương hoa”

Lương y Huỳnh Văn Quang cho biết, trong y học cổ truyền từ xa xưa có bài “ngũ hương hoa”, công dụng rất hay trong giải quyết về nội nhiệt và tiêu hóa rối loạn do ăn nhiều dầu mỡ, món ăn thường khi ít dùng. Bài ngũ hương hoa là loại trà chúng ta có thể tự pha chế từ 5 loại hoa, gồm: bạch cúc hoa (bông cúc trắng), huỳnh cúc hoa (cúc vàng), kim ngân hoa, hoa lài, hoa ngâu. Nên dùng hoa tươi, ngắt bỏ đài hoa, rồi cho vào bình nước nóng giống như pha trà, có thể gia thêm ít đường (tùy thích). Trà này có công dụng giải nhiệt, thanh can nhiệt (mát gan), hưng phấn tinh thần và sáng mắt.

Trà hoa cúc

Những người nội nhiệt (nóng trong người do thời tiết, ăn uống) thì dùng loại trà này rất tốt. Còn những người bụng đang lạnh, tiêu chảy thì không nên dùng. Ngoài ra, để giải nhiệt kết hợp với giải rượu bia, có thể dùng hoa ngâu nấu lấy nước, khi nước còn ấm đem khuấy với bột sắn dây để uống.

Trái cây

Lương y Như Tá vận dụng trái cây để “chữa” nhiệt của cơ thể. Chẳng hạn như dùng nhiều thanh long, theo Đông y, thanh long có vị ngọt, tính mát, hàm lượng chất dinh dưỡng cao. Có thể ăn trực tiếp hoặc làm sinh tố, làm rau câu trái cây; nhằm giúp mát cơ thể, sảng khoái, và còn giúp đẹp làn da. Đông y gọi dưa hấu với cái tên tây qua, hoặc đông qua, và cho rằng, dưa hấu có vị ngọt, tính mát, có công dụng giải khát, giảm nhiệt, và giã rượu. Nhờ vị ngọt, tính hàn nên dưa hấu có tác dụng thanh nhiệt và giải khát rất tốt. Nhưng, người tỳ vị hư hàn (lạnh bụng) không nên dùng nhiều.

Chịu khó hơn một chút, có thể dùng dưa hấu kết hợp với cà rốt và cam (150g dưa hấu, 1 củ cà rốt, 1 trái cam). Dưa hấu, cam bỏ vỏ, bỏ hạt, cùng cà rốt đem chế biến làm sinh tố dùng trong ngày, có công dụng thanh nhiệt, bù nước, tăng sức đề kháng cho cơ thể.

(Nguồn Giáo dục)